LLD - lijepljeno lamelirano drvo

LLD-lijepljeno lamelirano drvo je građevinski materijal dobijen od tankih drvenih lamela, (dasaka, talpi), podjednake širine, postavljenih jedna preko druge, međusobno slijepljenih određenim vrstama ljepila pod određenim uslovima i najčešće predstavlja štapasti elemenat konstrukcije praktično neograničenih dimenzija poprečnog presjeka i dužine. Ovako dobijeni materijal ima mehaničke karakteristike ujednačenije od mehaničkih karakteristika masivnog drveta – materijala od koga je lijepljeno lamelirano drvo nastalo.
Izrada elemenata konstruktivnog sklopa ili cijele konstrukcije arhitektonskih objekata je strogo kontrolisan tehnološki postupak. Odvija se u fabrikama lijepljenih konstrukcija, tako da su elementi od lijepljenog lameliranog drveta industrijski proizvod standardnog kvaliteta.

Estetski efekat struktura u lijepljenom lameliranom drvetu je izvanredan i daje poseban ton današnjoj arhitekturi. Objekti izvedeni u ovoj tehnici nameću se svojim izgledom, skladnosću forme i toplinom enterijera.

Elegancija forme, harmonija oblika i istinska toplina ambijenta su atributi koji s pravom stoje uz moderna ostvarenja u drvetu. Drvo nije ni skup ni luksuzan materijal, ali, posmatrajući ostvarenja koja je čovjek izveo u modernoj tehnici lijepljenog drveta, ono je svakako zaslužilo naziv plemenitog materijala.

Tehnologija je drvnoj industriji ponudila vrlo kvalitetne ljepkove, uz čiju se pomoć danas može napraviti greda od drveta dužine i preko pedesetak metara, sa poprečnim presjekom čija visina uveliko prelazi mjeru od jednog metra. Takvo drvo, koje ima odlike dobrog masivnog materijala i sasvim nove dimenzije, se sa mnogo uspjeha može upotrebiti pri realizaciji savremeno koncipiranih objekata različite namjene.

Rezultati ispitivanja probnih uzoraka lijepljenog drveta pokazuju da u izvanredno visokom procentu do smicanja, kome je izložen uzorak, dolazi po drvetu, a ne po lijepljenom spoju.
U pripremi građe, sušenjem vještačkim putem u sušarama, kada se vlažnost drveta svodi na neophodni minimum, stvara se takva sredina u kojoj, iako su postojali bilo kakvi oblici živih parazita ili mikroorganizama, ne može doći do razvoja gljivica i mikroorganizama, ni insekata, koji su inače glavni uzročnici propadanja drveta.

Razna impregnaciona sredstva, premazi i lakovi, koji se danas upotrebljavaju kao oplemenjivači drveta, štite ga u isto vreme i od novih napada insekata i gljivica, a uspješno spriječavaju povećanje vlažnosti drveta u sredinama gdje je vlažnost nestalna ili povišena, pa je i ovaj treći uzrok propadanja drveta sveden na minimum.

Slobodno se može reći da su u pojedinim slučajevima konstruktivni sistemi u drvetu neuništivi u požaru.Ova na prvi pogled apsurdna tvrdnja dobija svoj puni smisao ako se ponašanje ovog građevinskog materijala u požaru podrobnije sagleda. Protivpožarnu otpornost građevinskih konstrukcija karakterišu dva kriterijuma: zapaljivost materijala i njihovo ponašanje u požaru. Djelovanje ekstremnih požarnih temperatura izazvanih sagorevanjem uskladištenog materijala u jednom industrijskom skladištu, sa tehničkog gledišta, razara sve materijale. Međutim razlika u materijalima postoji samo u njihovom ponašanju u periodu koji prethodi pojavi kritičnih razornih temperatura, pri temperaturama koje ne razaraju materijal. Tako ,na primer, čelik već na temperaturi od 550°C, koja je daleko niča od njegove tačke topljenja, znači prije potpunog razaranja agregatnog stanja, gubi sve svoje mehaničke karakteristike i prestaje da bude građevinski materijal: moduo elastičnosti naglo pada, pojava velikih deformacija je očigledna i usled toga dolazi do urušavanja objekta iako čelik nije zapaljiv materijal, a nije došlo ni do njegovog razaranja. Armirani beton, takodje nesagoriv materijal, pri povišenoj temperaturi počinje da puca, da se kruni usled smanjenja čvrstoće i da se jako deformiše usled gubljenja moći nošenja armature.

Drvo u požaru gori. Međutim, drvo pri gorenju ne mijenja bitno svoje mehaničke karakteristike i to je kvalitetna razlika u odnosu na beton i čelik. Pri nastajanju kritičnih požarnih temperatura, drvo je stabilan materijal i u tome je njegova prednost nad drugim građevinskim materijalima.Ovaj kvalitet drveta, kao građevinskog materijala, zasniva se na njegovoj osobini da je izvanredan termički izolator. On se još više ističe činjenicom da se pri sagorijevanju na površini drveta stvara nagorjela skrama koja samo povećava otpornost sprovođenju toplote. Izlaganje središta drvenog elementa visokim temperaturama je usporeno, ako ne čak i spriječeno, pa praktično masa unutar poprečnog preseka drvenog štapa nije uopšte poremećena.

Mora se reći da je kroz razvojni period, poslednjih tridesetak godina, postojao izvjesni otpor prema ovoj vrsti konstrukcijskog materijala, prema većoj primjeni drveta u arhitekturi i građevinarstva, i to najčešće iz redova stručnjaka. Za ovakvu situaciju su donekle bile krive i naše tehničke škole i fakulteti koji su stvarali tehnički kadar orijentisan isključivo prema betonu i čeliku i konvencionalnom načinu izgradnje.

Kako je lijepljeno lamelirano drvo industrijski proizvod, koji podleže brojnim kontrolama i testovima nikako se ne smije sumnjati u standardnost kvaliteta, što svakako dozvoljava racionalnije korišćenje materijala i sniženje vrijednosti koeficijenata sigurnosti u odnosu na masivno drvo.